Mixail SHaydorov: Qozog'istonda muhokamalar markaziga aylangan tarixiy Olimpiada chempioni (Mutolaa uchun)

Mixail Milan-Kortina-2026 Olimpiadasida dunyoning eng kuchli figurali uchuvchilaridan biri Ilya Malininni ortda qoldirdi. Butun dunyo unga olqishlar yog'dirdi. Biroq vataniga qaytgach, uning ishtirokidagi ko'rgazmali chiqishlar bekor qilindi, maosh to'lanishi to'xtatildi va sportchiga oid moliyaviy malumotlar ommadan oshkor etildi. 

«Meni haqiqatni aytganim uchun jazolashmoqchi», — deydi 22 yoshli chempion.

Bolalikdan Olimpiya cho'qqisigacha

2004 yil 25 iyunda Olmaota shahrida tug'ilgan Mixail SHaydorovni figurali uchish sportiga otasi — Qozog'istonning ko'p karra chempioni Stanislav SHaydorov olib kelgan. Ilk mashg'ulotlarini «Ramstor» savdo markazidagi muz maydonida boshlagan.

Sportchining aytishicha, dastlab unga bu sport turi yoqmagan va bir muddat sport gimnastikasi bilan shug'ullangan. Keyinchalik yana muz ustiga qaytib, figurali uchishni tanlagan. Gimnastika esa unga yuqori darajadagi koordinaciya va egiluvchanlikni taqdim etgan.

14 yoshida SHaydorov o'z rivojlanishi uchun Olmaotada sharoitlar etarli emasligini tushunib etdi. Otasi Olimpiya chempioni Aleksey Urmanov bilan bog'landi va Mixail Rossiyaning Sochi shahriga ko'chib o'tdi. SHundan beri u shu erda mashg'ulot o'tkazib keladi, biroq xalqaro maydonlarda Qozog'iston sharafini himoya qilib keladi.

U Olimpiada oltiniga qadar ham qator yirik yutuqlarga erishgan: jahon chempionati kumush medali, To'rt qita chempionati g'olibligi, Osiyo o'yinlari bronzasi va Qozog'istonning besh karra chempioni unvonlari shular jumlasidandir.

Milan Olimpiadasidagi tarixiy g'alaba

2026 yil fevral oyida Milan shahrida bo'lib o'tgan Qishki Olimpiya o'yinlarida erkaklar o'rtasidagi yakkalik bahslari katta sensaciya bilan yakunlandi. Asosiy favorit amerikalik Ilya Malinin hisoblangan bo'lsa-da, qisqa dasturdan keyin beshinchi o'rinda turgan SHaydorov erkin dasturda ajoyib chiqish qildi.

To'rtta murakkab sakrashni muvaffaqiyatli bajargan qozog'istonlik sportchi 291,58 ball to'plab, Olimpiada chempioniga aylandi. Bu Qozog'iston tarixida figurali uchish bo'yicha qo'lga kiritilgan ilk Olimpiya oltini bo'ldi.

Muvaffaqiyatdan so'ng Qozog'iston prezidenti Qosim-Jomart Toqaev Mixailni II darajali «Baris» ordeni bilan taqdirladi.

Bekor qilingan shou va paydo bo'lgan savollar

Olimpiadadan qaytgach, Mixail SHaydorov va Sofya Samodelkina ishtirokida Olmaotada katta ko'rgazmali shou o'tkazilishi rejalashtirilgan edi. Biroq tadbir kutilmaganda bekor qilindi.

Tashkilotchilar bu qarorni sportchilarning tiklanish jarayoni va yangi musobaqalarga tayyorgarligi bilan izohladi. Ammo muxlislar orasida bu voqea turli taxminlar va bahslarga sabab bo'ldi.

Maosh bilan bog'liq mojaro

May oyida Mixail SHaydorov YouTube orqali bergan intervyusida besh oydan buyon maosh olmayotganini malum qildi.

«Olimpiadadagi g'alabamdan keyin maosh olmayapman. Bu men uchun tushunarsiz holat. Yangi mavsumga tayyorgarlik ko'rishim kerak, ammo qanday tayyorgarlik ko'rishimni bilmayapman», — dedi sportchi.

Uning takidlashicha, 1 fevraldan boshlab tibbiy nazorat ham to'xtatilgan. SHaydorov bu holatni o'zining ochiq tanqidiy fikrlari bilan bog'lamoqda.

Sportchi ayniqsa Turizm va sport vazirligi tomonidan uning tayyorgarligi uchun ajratilgan mablag'lar va maosh haqidagi malumotlarning ommaga elon qilinganidan norozi bo'lgan. Uning fikricha, bu qadam oilasi va murabbiylarining mehnatini kamsitishga urinish bo'lgan.

Vazirlikning munosabati

Qozog'iston Turizm va sport vazirligi huzuridagi Sportni rivojlantirish direkciyasi maosh to'lovlari haqiqatan ham fevraldan keyin to'xtatilganini tasdiqladi. Biroq buni yangi Olimpiya cikli boshlanishi munosabati bilan yangi mehnat shartnomasi tayyorlanayotgani bilan izohladi.

Malum qilinishicha, yangi shartnoma sportchining yuqori maqomini hisobga olgan holda yanada yaxshi moliyalashtirish shartlarini nazarda tutadi.

SHuningdek, davlat tomonidan SHaydorovga:

• Olimpiada oltini uchun 250 ming dollar;

• Olmaota shahridan uch xonali kvartira;

• umrbod davlat to'lovlari ajratilgani takidlangan.

Vazirlik maoshning kechikishini barcha sportchilar uchun qo'llanadigan oddiy mamuriy jarayon sifatida baholagan.

Mojaroning mohiyati

SHaydorov tomoni uning daromadlari faqat o'ziga nisbatan oshkor etilgani, maoshning uzoq vaqtdan beri to'lanmayotgani va tayyorgarlik jarayoni xavf ostida qolayotganini takidlamoqda. Vazirlik esa bu holatni huquqiy va tashkiliy masalalar bilan izohlamoqda.

Mazkur voqea Qozog'iston jamoatchiligida keng muhokamalarga sabab bo'ldi. Ayrimlar sportchini qo'llab-quvvatlayotgan bo'lsa, boshqalar davlat idoralarining poziciyasini to'g'ri deb hisoblamoqda.