Tennis malikasining faoliyati keskin sho'ng'imoqda. Muammo nimada?

2021 yilda US Open turnirida 18 yoshli britaniyalik Emma Radukanu g'alaba qozondi. U tarixda birinchi marta «Katta dubulg'a» musobaqasini yakkalikda o'ynab g'alaba qozongan kvalifikator bo'ldi. Emma tarixi haqiqatan ham ertakni eslatadi. Go'zal yosh qiz katta miqdordagi homiylik shartnomalariga ega bo'ldi. Biroq, Radukanu doimiy ravishda yuqori darajadagi o'yin ko'rsata olmadi. Emma bilan bog'liq ko'plab kelishuvlar hali ham amal qilmoqda va unga katta daromad keltirmoqda, ammo bazi kompaniyalar britaniyalik uchun xarajatlarni kamaytirishga harakat qilmoqda.

Yaqinda Radukanu 2021 yilda US Open’da g'alaba qozonganida berilgan Porsche avtomobilidan mahrum bo'lgani haqida xabarlar paydo bo'ldi. Sportchi oxirgi paytlarda zaif natijalar ko'rsatgani sababli 125 ming funtlik sportkarni qaytarishga majbur bo'ldi.

«Emmaning endi Porsche'si yo'q. Uni qaytarib oldilar. Ilgari u uning uyida sharafli o'rinda turardi», deya xabar beradi Radukanu jamoasining vakili Dail Maily’da. Yaqinda Emmani 4 yil oldin 5 ming funtga sotib olingan eski Dacia Sandero'ni haydab ketayotganda ko'rishdi.

Albatta, Radukanu haqida kambag'allik haqida hozircha gapirish mumkin emas. Daily Maily manbalariga ko'ra, Emma Porsche qaroridan hafsalasi pir bo'lgan, ammo u hali ham brend elchisi bo'lib qolmoqda va shartnoma bo'yicha to'lovlar olmoqda. Avtomobil taqdimoti kompaniyaning yaxshi niyat ko'rsatuvi edi, lekin endi sportchining natijalarining pasayishi sababli uni qaytarishga qaror qilishdi.

Dacia Sandero'ni ishlatish ham mantiqiy – bu Ruminiya brendining mashinasi, Renault korporaciyasiga kiradi. Tennischining otasi Ion Radukanu ruminiyalik bo'lib, uning birinchi mashinasi aynan Dacia Sandero edi. US Open unvonidan keyin va barcha yirik shartnomalar davomida Emma bu avtomobil uning uchun alohida ahamiyatga ega ekanligini va hech qachon undan voz kechmasligini takidladi.

Radukanuning umumiy moliyaviy holati hozircha jiddiy o'zgarishlarga uchramagan. Iyulda Sportico portali, sportning moliyaviy tomoniga ixtisoslashgan, 2023 yil 1 iyulidan 2024 yil 30 iyulgacha tennischilarning daromadlarini hisoblab chiqdi. Emma hali ham o'z sport turida eng yuqori daromadli o'nlikka kiradi. U o'ziga sponsorlik shartnomalari orqali 16 million dollar ishlab topdi, lekin maydonda faqat 265 ming dollar sovrin pulini qo'lga kiritdi. Biroq, pasayish tendenciyasi kuzatilmoqda. O'tgan yillarda Radukanu sponsorlaridan 20-25 million dollar olardi. Barcha kompaniyalar uning bilan uzoq muddatli shartnomalar tuzmagan. Vaqt o'tishi bilan qisqa muddatli shartnomalar imzolaganlar o'zlarini chetga olib chiqishmoqda.

Radukanu Nike, Wodafone,HSBS,  British Airways, Evian, Dior va boshqa yirik brendlarning yuzidir. Uning bilan ko'pgina shartnomalar 5-10 yil muddatga imzolangandir. Yani, kelgusi yillarda Emma dunyodagi eng boy tennischilar o'nligida qolishda davom etadi.

Albatta, ko'plab kompaniyalar britaniyalikka US Open’dagi g'alabasidan so'ng keng qamrovli sponsorlik shartnomalarini berishdan afsusdalar. Biroq, o'sha paytda ularning mantiqi to'g'ri ko'ringan. Emma ayollar tennisining kelajagi yoki eng kamida yuqori darajada o'ynashini kutishardi. Britaniyalik hali ham 21 yoshda, shuning uchun uning karerasining qayta tiklanishi nazariy jihatdan mumkin. Biroq, Emma eng yaxshi holatda o'rta darajada o'ynash ehtimoli ancha yuqori.

Hozirda Radukanu dunyo reytingida 57-o'rinda turibdi. Bu britaniyalikning doimiy jarohatlarini hisobga olganda yomon natija emas. U yaqinda umuman top-100 ga kirmagan. U muvaffaqiyatli o'yinlari tufayli, asosan, o'tkir maydon mavsumida – Uimbldonda to'rtinchi raund, Istburn musobaqasining chorak finali, Nottighamda yarim finalga chiqish orqali reytingini oshirishga erishdi.

Radukanu joriy poziciyasidan ancha yuqoriga ko'tarilishiga shubha bor, bu esa sponsorlarni xafa qiladi. SHunday bo'lsa-da, Porsche avtomobilini qaytarib oldi, lekin hali ham moliyaviy majburiyatlari bilan bog'liq. Ushbu brend bilan tuzilgan shartnomani aniq shartlari oshkor qilinmagan, lekin ular har yili 5-10 yil davomida Radukanuga etti raqamli summani to'lashi kerak.

Albatta, Radukanuni sponsorlar uchun mutlaqo foydasiz deb bo'lmaydi. U hali ham ijtimoiy tarmoqlarda 2,6 million obunachiga ega – bu zamonaviy eng yaxshi tennischilar, masalan, Iga Svyontek (1,8 million) va Arina Sobolenko (2,3 million) kabi yulduzlardan ko'proq. Ammo reklama shartnomalari uchun yillik 15-20 million dollar miqdorida bu etarli emas va maydonda yaxshi natijalar ko'rsatish zarur, bunda esa Emmada muammolar mavjud.

Ertak asta-sekin tugaydi, sponsorlar unga kamroq pul to'lay boshlamoqda. Biroq, Radukanu o'ziga umr bo'yi moliyaviy barqarorlikni taminladi. Buning barchasi uning US Open’da g'alaba qozonishi orqali, u erda u WTA darajasidagi birinchi va hozircha yagona unvonini qo'lga kiritdi.

Habib Jo'raboev tarjimasi