Gulchehra Hasanova: "Sog'lom ovqatlanish deganda dieta qilishni tushunmaslik kerak"

Bejizga sporti taraqqiy etgan mamlakatlar bu yo'nalishga alohida etibor qaratmaydi. Bizning federaciya va klublarimiz ham taraqqiyotdan ortda qolmaslik uchun jahon tajribasiga murojaat qilishyapti. Suhbatdoshimiz O'zbekiston dzyudo federaciyasi dietologi Gulchehra Hasanova. 

- Sportda dietologlarning o'rni va roli oshib boryapti. Natijalarning ijobiy bo'lishida siz va hamkasblaringizning xissasi ham katta. SHunday emasmi?

- Bilasizmi, biz murabbiylar bilan bir tilda gaplashishimiz kerak. Aks holda natija ijobiy bo'lmaydi. SHuningdek, sport nutriciologiyasini laboratoriya va funkcional diagnostikasiz tasavvur qilish qiyin. Bularsiz sportchiga hech narsa tavsiya qila olmaymiz. Foydali koeficentlarni ham aniqlab bo'lmaydi. O'quv kursida shu hamda boshqa qiziqarli va dolzarb mavzular haqida so'z bordi. 

- O'zbekistonni Evropa davlatlari bilan taqqoslaganda, qanday yangilik va shu bilan birga ustunliklar bor?

- Bizdan farqli jihati shundaki, Evropada laborator diagnostikaga juda katta etibor qaratiladi. Evropadan keltirilgan jihozlar yordamida sportchilardan o'ta aniq taxlil olinib, shunga monand tarzda tashxis qo'yiladi. Keyin biologik faol qo'shimchalardan samarali foydalanishadi. Bizdan yana bir farqli tomoni, taomlar tayyorlashda asosan tovuq va baliq go'shti ishlatiladi. Mol va qo'y go'shtini deyarli istemol qilishmaydi. Dengiz mahsulotlari juda ko'p va keng assortimentda ekaniga guvoh bo'ldim.

- Tovuq va baliq go'shtidagi kaloriya mol va qo'y go'shtidagi kaloriyadan kuchliroqmi?

- Yo'q. Kaloriya jihatdan mol va qo'y go'shti kuchli va to'yimli hisoblanadi. Biroq ular nisbatan qiyinroq hazm bo'ladi. Baliq go'shtining esa foydali tomonlari ko'proq deb o'ylayman. CHunki, dengiz balig'i omega-3 singari foydali moddalarga juda boy. Dzyudo sport yakkakurashlari oilasiga mansub bo'lgani uchun o'rtacha 5000-6000 kilokaloriya (kkal)ga mo'ljallab taomnoma tayyorlash kerak. 

- Bugungi kunda sohangizda nimaga ko'proq etibor qaratish kerak deb hisoblaysiz?

- Hozirda individual taomnoma tuzish o'ta aktual, yani dolzarb masala. Bunga Milliy olimpiya qo'mitasi tashabbusi hamda Sport tibbiyoti markazi bilan hamkorlikda genetik qon tahliliga ko'ra licenziyaga ega bo'lgan sportchilarga individual taomnoma tuzish ustida ish olib boryapmiz. Bugungi kunda sog'lom ovqatlanishni nafaqat sportchilar, balki barchaga birdek tadbiq etish kerak. Faqat shundagina qandli diabet, yurak ishemik kasalligi, kamqonlik kabi juda ko'p xastaliklarning oldi olingan bo'ladi. Sog'lom ovqatlanish deganda xalqimiz ko'pincha dieta qilish tushunchasini tushunadi. Bu noto'g'ri. Bunda racional ovqatlanishni tushunish kerak.