Фабио Каннаваро: "Жаҳон чемпионати – шафқатсиз мусобақа" (тўлиқ матбуот анжумани)

– Нима учун биз гол урганимиздан кейин ҳимояга ётиб олдик? Эрон ва Кабо-Вердега қарши ўйинлардаги каби курашмадик. Эронда яқин орада футбол бўлгани йўқ, аммо бизда анчадан бери йиғинлар ташкил этилди. Нега жисмоний ҳолатимиз яхши эмас? Жаҳон чемпионатидаги фаолиятингизга 10 баллик тизимда неча баҳо қўйган бўлардингиз?

– Биласизми, биринчи бўлимда биз жуда кўп куч сарфладик. Замонавий футболда 90 дақиқа давомида юқори интенсивликни сақлаб қолиш, албатта, қийин. Бу ерга келганимиздан бери футболчиларимизни ривожлантиришга ҳаракат қилдик ва тўғрисини айтсам, бугунги кунгача жисмоний ҳолатимиз яхши эди. Бугун ҳам ўйинни жуда яхши бошладик, тайёргарлигимиз жойида эди, йигитлар курашди, биринчи ва иккинчи голни уришга ҳаракат қилди. Аммо муаммо шундаки, биз ўйнашдан тўхтаб қолдик. Мен уларга тушунтирдим, агар тўпни назорат қилмасак... Уларга биринчи марта айтганимда ҳам, 3 га 1 вазиятда узун узатмаларни амалга оширмоқчи бўлдик... 5 га 3 вазиятда ҳам узун узатма қилдик... Бундай ўйнаш қийин. Чунки бу орқали сиз энергия ва ишончни йўқотасиз, рақиб эса жисмоний жиҳатдан жуда кучли жамоа. Иккинчи бўлимда, биринчи хатомиздан сўнг дарвозамизга пенальти белгиланди. Лекин мен хурсандман, чунки улар қўлимиздан нималар келишини кўрсатиб беришди. Бугунги ўйинда шундай ҳаракат қилиш мен учун жуда муҳим эди. Албатта, учта гол ўтказиб юбориш жуда кўп, ўзимни яхши ҳис қилмаяпман – учта мағлубиятни тасаввур қилинг. Йигитлар учун афсусдаман, чунки улар бугун бошқача натижага муносиб эди.

– Нафақат бугунги ўйин, балки мусобақадаги барча учта ўйин бўйича жамоанинг иштирокини сарҳисоб қила оласизми? Бу жамоа бундан кўпроғига қодирмиди ёки бу унинг чегарасимиди? Ёки бу дебют бўлгани учун биз ундан ортиғини кутмаслигимиз керакмиди?

– Ўйлайманки, ўйин давомида мувозанатни сақлашни ўрганишимиз керак. Баъзида ўйинларни тўғри бошлаймиз, аммо иккинчи бўлимда худди Колумбияга қарши ўйиндагидек ҳаракат қилишга тушамиз. Португалияга қарши баҳс жуда қийин бўлди, чунки савиядаги фарқ жуда катта эди. Бугун эса ўйинни жуда яхши бошладик, биринчи бўлимни ажойиб суръатда ўтказдик ва Конгога ҳеч қандай имконият бермадик. Аммо танаффусдан кейин, иккинчи бўлимда жуда кўп қийналдик. Биргаликда ишлашдан тўхтадик. Мен учун энг катта хато – футбол ўйнамасликка ҳаракат қилиш. Мен уларга буни тушунтиришга уриндим. Биламан, бу қийин, лекин биз ўйнашга ҳаракат қилишимиз керак, акс ҳолда тўпни ушлаб туриш учун фақат уларнинг орқасидан югуришимизга тўғри келади. Тўпни қўлга киритганингизда эса жуда чарчаган бўласиз, ўйнаш учун янги куч қолмайди ва хатоларга йўл қўясиз. Бу – тажриба. Умид қиламанки, ушбу мусобақа ҳам менга, ҳам футболчиларимга катта тажриба беради. Чунки бошида мақсадимиз айнан шу ерда тажриба тўплаш эди. Бу тажриба келажакда бизга янада кўпроқ мотивация беришига умид қиламан.

– Ушбу мусобақадан кейинги асосий ҳиссиётларингиз қандай? Футболчиларга, хусусан, жамоа етакчиларига қандай сўзларни айтган бўлардингиз?

– Албатта, бу ерга келгунимча қилган барча ишларим футболчиларимга юқори даражада ҳаракат қилишлари учун ёрдам беришга қаратилган эди. Чунки мен бизнинг даражамиз, ўзимиз ўйнаётган лига ва Жаҳон чемпионати ўртасидаги фарқни билардим. Жаҳон чемпионати – шафқатсиз мусобақа. Бу ерда дунёнинг энг яхши футболчиларига қарши ўйнайсиз. Шунинг учун биринчи кундан бошлаб жамоамга ёрдам беришга ҳаракат қилдим. Якунда, албатта, учта мағлубият омадсизликдек туюлиши табиий, лекин мен кўплаб ижобий жиҳатларни ҳам кўрдим. Сабаби, иккита энг кучли жамоага қарши ўйнаш осон эмасди. Ҳамма Конго ҳақида гапиряпти, Конго сизга қаршилик кўрсата оладиган жамоа... Мен биринчи куниёқ айтган эдим: "Йигитлар, Конго сафида Премьер-лигада, Франция 1-Лигасида ва Европанинг кучли бешлик чемпионатларида ўйнайдиган футболчилар бор". Бизда эса бундай ўйинчи фақат битта.

– Жамоамизнинг ёки шахсан ўзингизнинг энг катта хатоингиз нима бўлди деб ўйлайсиз? Чунки умидлар жуда юқори эди. Ҳозир қандай ҳиссиётдасиз? Португалияга қарши ўйинда кулиб турган эдингиз, бугун эса кайфиятингиз йўқ. Асабийлашяпсизми ёки жаҳлингиз чиққанми?

– Ўзимни яхши ҳис қилмаяпман, чунки мағлуб бўлишни ёмон кўраман. Албатта, биз қўлимиздан келган барчасини қилдик. Тўғри, баъзи хатоларга йўл қўйдик. Лекин мен футболчиларимдан нолий олмайман. Улардан ҳеч қачон шикоят қилмайман. Қуръа ташланганидан кейин биринчи куниёқ нима деганимни яхши биласиз. Жаҳон чемпионати – шафқатсиз. Агар одамлар менинг футболчиларим Колумбия ёки Конгони осонликча ютиши шарт деб ўйлашса, адашишади. Чунки Жаҳон чемпионатининг савияси умуман бошқача. Ҳатто уч марта Жаҳон кубогини ютган мураббийингиз бўлса ҳам... Биз футболчиларга ёрдам беришга ҳаракат қилдик. Улар бор кучларини беришди. Ҳозир кийиниш хонасида улар жуда хафа – ишонинг, улар Ўзбекистондаги ҳар қандай одамдан кўпроқ азоб чекишмоқда. Лекин улар майдонда борини беришди. Мен бундан жуда фахрланаман, чунки бу ерга келганимизда Жаҳон чемпионати биз учун жуда қийин бўлишини билардик. Шу билан бирга, бизга тажриба керак эди. Ишонинг, футболчиларимдан ҳеч ким нолий олмайди. Улар кўп хато қилишлари мумкин, лекин ҳозир уларнинг ичида нималар бўлаётганини дунёдаги ҳаммадан кўра яхшироқ биламан. Чунки мен ҳам қачонлардир уларнинг ўрнида бўлганман.

– Иккинчи бўлимдаги энг катта муаммоларимиздан бири – рақибдан тўпни қийналиб олдик, лекин жуда осон бериб қўйдик. Ҳатто бир дақиқа ҳам тўпни ўзимизда ушлаб тура олмадик. Ҳар 10-15 сонияда рақиб тўпни олиб қўйди. Футболчилар тўп ўзларига келганда нима қилишни билмади. Бу ерда футболчиларнинг маҳорати етишмадими ёки мураббийнинг тактикаси кўринмадими? Бундай вазиятда тўпни қандай ушлаб туриш бўйича аниқ бир кўрсатма йўқ эди.

– Биринчи бўлимдаги тактикамиз кўпроқ футбол ўйнаш, тажовузкорроқ ҳаракат қилиш ва баъзи ўйинчиларимизни бўш ҳудудларга чиқариш эди. Улар буни ажойиб тарзда уддалашди. Аммо, албатта, голдан сўнг ва иккинчи бўлимда биз фақат узун паслар беришга ҳаракат қилдик. Аслида тактикамиз узун паслар бериш эмас, аксинча, тўпни кўпроқ назорат қилиш эди. Лекин, афсуски, агар сиз бундай юқори савияда ҳеч қачон ўйнамаган бўлсангиз, сизда қўрқув пайдо бўлиши табиий. Бу тажрибага боғлиқ. Умид қиламанки, бундай ўйинлар футболчиларимизга келажакда хотиржамроқ бўлишга ва ўйнашдан қўрқмасликка ёрдам беради. Чунки нимадир қилишга интилсангизгина ўйинни ютишингиз мумкин. Биринчи бўлимдаги каби. Биз ҳар қандай рақибга қарши вазиятлар ярата олишимизни кўрсатдик. Аммо 10 дақиқа ўйнаб, кейин таслим бўлиш ярамайди. Ўйин давомида барқарорроқ бўлишингиз керак.

– Иккита қисқа саволим бор эди. Биринчиси – тактика ҳақида. Биринчи ва иккинчи бўлимлар ўртасидаги ёндашув ва натижадаги фарқ, асосан, бундай суръатдаги ўйинларга психологик ва жисмоний жиҳатдан кўникмаганликдан келиб чиққан бўлиши мумкинми? Иккинчи бўлимда Конго ўз суръатини оширди ва сиз бунга дош беролмадингиз. Иккинчи саволим – бутун мусобақадаги саргузаштнинг умумий хулосаси ҳақида. Майдонда ва ҳаётий тажриба сифатида нималарни ижобий баҳолайсиз?

– Ўйлайманки, бугунги ўйинда ғалаба қозонишдан қўрқиш ҳисси пайдо бўлди. Танаффусда кийиниш хонасида мен уларга суръатни оширишда давом этишимизни, жамоанинг босим чизиғини юқорироқ ушлаб туришимизни тайинлагандим. Қандай ўйнаш кераклигини тушунтирдим. Конго ўз қанот ярим ҳимоячиларини бизнинг қанот ҳимоячиларимизга қарши олдинга чиқараётган эди, шу боис ҳимоячиларимиз ортида бўш ҳудудлар пайдо бўлаётганди. Биз эса мунтазам равишда тўпни дарвозамизга орқа ўгирган ҳолда қабул қилишга тушдик. Бундай даражадаги ўйинларда тўпни орқа ўгириб қабул қилсангиз, 99 фоиз ҳолатда уни йўқотасиз. Кейин фақат Элдорга узун узатмалар беришга ҳаракат қилдик, чунки уни ўзимизнинг суперқаҳрамонимиз деб ўйлаймиз. Лекин у доим икки ҳимоячига қарши ёлғиз қолаётганди. Шундай қўрқув пайдо бўлганидан ва биринчи бўлимдаги интенсивлик ҳамда спортчига хос жангговарликни сақлаб қола олмаганимиздан афсусдаман.

Сарҳисобга келсак, бу ерга келганимдан бери орттирган тажрибам ажойиб бўлди. Кўплаб шаҳарларни айландим, кўп футболчиларни кузатдим. Эронда ўйнайдиган тўртта футболчимиз бор эди, улар тўрт ойдан бери майдонга тушмаган эди. Муҳим ўйинчиларимиз жароҳат олди. Масалан, 18 ёшли Беҳруз оёқ кафти суягини синдириб олди. Биз уни операциядан сўнг тикладик ва майдонга туширдик. Уни 17 ёшгача бўлганлар терма жамоасида кашф қилгандим. Ғаниевни ҳам сафга қайтардик. Биз ўйин суръатини оширишга ҳаракат қилдик, чунки агар тайёр бўлмасангиз, бундай ўйинларда дош беролмайсиз. Кўплаб ёшларни майдонга туширдик. Тўғри, уйга учта мағлубият билан қайтиш ҳаммасини салбийдек кўрсатади, лекин мен футболчиларимни ривожлантиришга ёрдам беришда давом этишим керак. Мен ҳам хатолар қилдим, албатта, аммо улар доимо футболчиларимни ҳимоя қилишга қаратилган эди. Масалан, бугун Португалия билан ўйиндаги дарвозабонни яна майдонга туширдим. Чунки бешта гол ўтказгандан кейин уни шунчаки уйга жўнатиб юборсангиз, бу унинг бутун умрлик ёмон хотирасига айланади. Бугун эса у биринчи бўлимда ўзининг энг яхши ҳолатида эканини кўрсатди. Футболчилар ва Федерация томонидан улкан қўллаб-қувватлашни ҳис қилдим. Уйга яхши натижа билан қайтмаётганимиздан афсусдаман, чунки жамоамиз бундан-да кўпроғига муносиб эди, лекин гуруҳимиз ҳақиқатан ҳам жуда қийин эди.

– Бутун Ўзбекистон, 40 миллионлик халқимиз умид билан яшади ва бугун ҳеч бўлмаса бир очкога умид қилган эдик. Шу маънода, барча муваффақиятсизликлар ва мағлубиятлар учун жавобгарликни зиммангизга олган ҳолда, халқимизга айтар сўзингиз борми?

– Албатта, ўзбек халқи бизни Португалия ёки Колумбия каби жамоаларни мағлуб эта олади деб ўйлаши табиий ҳол. Бироқ шуни тушунишимиз керакки, ўзбек футболи янада ривожланиши лозим. Академияларга, ёш футболчиларга сармоя киритишда давом этишимиз керак. Чунки кейинги 20-30 йил ичида Ўзбекистон доимо Жаҳон чемпионатида иштирок этишининг ягона йўли шу. Биз бу ерга етиб келиш орқали катта натижага эришдик ва энди шу йўлда давом этишимиз керак. Айтадиган сўзим шуки: мен ва футболчиларим қўлимиздан келган барчасини қилишга уриндик, лекин бу етарли бўлмади. Демак, биз янада кўпроқ ишлашимиз керак. Федерациянинг мақсади доимо кўпроқ ёш иқтидорларни етиштириб чиқариш эканини биламан. Бунга вақт керак. Уйга очкосиз ва ёмон кўрсаткич билан қайтиш қанчалик оғир эканини биламан, лекин шуни ҳам тушунишингизни истардимки, менинг футболчиларим майдонда борини беришди. Ҳеч ким уларни айблай олмайди. Илтимос, буни тўғри тушунинг.