"Husanov "Lans"ga uchayotganida: "Meni Rossiyaga sotishadi deb o'ylagandim", – deya tan olgan edi"

Bundan uch yarim yil oldin Qatarda Gayrat Xasbiullin bilan Bora Milutinovichnikiga mehmonga borgan edik. Markaziy Osiyodagi eng yirik sport nashri – Championat.asia asoschisi Gayrat jurnalist sifatida qiziqarli savollar berdi, men ham undan qolishmaslikka harakat qildim. Futbol tarixidagi bilimlarimizni namoyish qilganimiz shunga olib keldiki, bir payt afsonaviy serbiyalik mutaxassis bizni tanishtirgan FIFA xodimi va o'sha chempionat tashkiliy qo'mitasi azosi Alisher Nikimbaevga yuzlanib, taxminan shunday dedi: "Menga kimlarni boshlab kelding? Axir ular hammasini mendan yaxshiroq bilishadi-ku!" Keyin esa Boraning kvartirasida birgalikda futbol o'ynadik...

O'sha paytda Gayrat o'zining boshqa bir kasbi – agentlik faoliyati haqida gapirib bergan edi. Abduqodir Husanov ismli yosh iqtidor egasi haqida gap ketganini ham aniq eslayman. Ammo to'g'risini aytsam, bu mavzudagi gaplarga unchalik jiddiy etibor bermaganman. O'sha paytda Belarusda o'ynayotgan o'zbekistonlik himoyachi Evropada qanday qilib katta karera qila olishi mumkin edi?

Keyin nima bo'lganini va bu mavsum yakunlariga ko'ra "Manchester Siti"ning eng yaxshi 3 nafar futbolchisi qatoriga kirgan, "Uembli"da Angliya Kubogi va Liga Kubogini qo'lga kiritgan hamda "CHelsi" va "Arsenal"ga qarshi ikkala finalda asosiy tarkibda o'ynagan Husanov hozir qaerda ekanligini o'zingiz yaxshi bilasiz. Mana, navbatdagi Jahon chempionatida Xasbiullin bilan Atlanta markazidagi besh yulduzli mehmonxona foyesida o'tiribmiz – bu Jahon chempionatlarida ilk bor ishtirok etgan O'zbekiston terma jamoasi yashagan shahar. Garchi turnir o'zbeklar uchun unchalik muvaffaqiyatli kechmagan bo'lsa-da, bu 22 yoshli Husanov uchun ulkan tajriba bo'ladi. Biz bu haqda ham, APLdagi birinchi o'zbekistonlik futbolchining butun taqdiri haqida ham suhbatlashdik.

Yosh o'zbekistonlik futbolchilar hozir Rossiya chempionatiga intilishmayapti

"Biz Abduqodir bilan Toshkent – Istanbul reysida ekonom-klassda uchayotgan edik", – deb eslaydi Xasbiullin, "Keyinchalik uning 'Lans' safida o'ynashi kerak bo'lgan Franciyaga uchadigan samolyotga o'tirish uchun. Men so'radim: 'Top-5 ligaga uchayotganingni his qilyapsanmi?' U javob berdi: 'To'g'risi, meni Rossiyaga sotishadi deb o'ylagandim'. – 'Lekin ko'rib turganingdek, hammasi sen xohlagandek bo'ldi'."

Birinchi suhbatimizda qaerga borishni xohlashi haqidagi savolimga u: "Evropaga", deb javob bergan edi. Rossiyadan unga jiddiy qiziqish bor edi, katta pul taklif qilishdi. "Ikki yil 'Sochi'da o'ynaysan, keyin xohlagan joyingga ketasan", deb ishontirishga urinadigan odamlar ham girdikapalak bo'lishdi. Ammo bu odatda nima bilan tugashini o'zingiz yaxshi tushunasiz.

Yana bir hayratlanarli jihati: o'sha reysida uning bo'lajak turmush o'rtog'i oilasi bilan Turkiyaga dam olishga uchayotgan ekan. Ular salon bo'ylab yonimizdan o'tib ketishdi, onasi biz bilan salomlashdi va bularning barchasi qandaydir tarzda Qodirning xotirasida muhrlanib qoldi.

– Aftidan, bunday parvoz paytida yigitning barcha his-tuyg'ulari junbishga kelgan bo'lsa kerak.

"Hammasi shunday tus oldiki, bir necha yildan so'ng ular turmush qurishdi, buni o'sha paytda tasavvur qilishning iloji yo'q edi. Qanday tasodif, qanday taqdir ekanligini tasavvur qilyapsizmi... Bunday narsalar faqat kinolarda bo'ladigandek tuyuladi. Aslida esa – chinakam hayotda sodir bo'ldi".

– "Lans" Xusanovni qanday payqab qoldi?

"Klub skauti 2023 yil may oyida Argentina terma jamoasining markaziy himoyachisini ko'rish uchun yoshlar o'rtasidagi Jahon chempionatiga uchib keldi. Ularning birinchi o'yini esa bizga qarshi edi va unga Abduqodir yoqib qoldi. U 'Lans'ning bosh skautiga qo'ng'iroq qilib: 'Meni O'zbekistonning ikkinchi o'yiniga ham shu erda qoldiring, chunki menga u erdagi bir bolakay yoqib qoldi', – deb so'radi. Ikkinchi o'yinni ko'rdi, ikki uchrashuv natijalari bo'yicha videohisobot tayyorlab, 'Lans' bosh murabbiyiga yubordi. Ko'rganlari murabbiyni hayratda qoldirdi va u: 'Menga uni toping', – dedi".

Men esa bundan bir yil oldin Evropa bo'ylab yurib, hamma joyda uni taklif qilgan edim. Ko'pchilikda mening aloqa raqamlarim saqlanib qolgandi va bu safar meni eslab, raqamimni topishdi. Francuzlar agent Andrey Stepanovdan men bilan bog'lanishni so'rashdi, u qo'ng'iroq qildi. SHundan so'ng "Lans" bilan muloqot juda tez boshlandi. Biz sport direktori, bosh murabbiy bilan suhbatlashdik, ular unga ishonishlarini va sotishni rejalashtirayotgan Kevin Dansoning o'rniga bo'lajak o'rinbosar sifatida ko'rishlariga amin bo'ldik. Natijada, Abduqodirni (o'tgan yildan beri "Tottenxem" o'yinchisi bo'lgan) Dansodan oldin sotishdi.

– Franciya, Angliya – bu o'zbekistonlik futbolchi uchun noyob yo'l, ammo katta iqtidor egasi uchun tushunarli. Lekin u erga borish yo'lida O'zbekistondan Belarus, qolaversa uning top klubi bo'lmagan jamoasi qanday paydo bo'ldi?

"U erda bosh murabbiy – Anatoliy Yurevich edi. U yaxshi ish olib bordi va unga juda ko'p mehnat singdirdi. Abduqodir undan hanuzgacha minnatdor. Jahon chempionatidan so'ng uni yo'qlab bormoqchi ekanligini bilaman. Yani u u erga aynan iqtidorlarni etishtirib chiqaruvchi inson sifatida obro' qozongan aniq bir murabbiyning oldiga borgan edi".

– Bahorda men Yuriy Semin bilan gaplashganimda, u rossiyalik skautlar qanday qilib sobiq Ittifoq hududida bunday iqtidorni payqamay qolishganiga hayron bo'lgan edi.

"Payqashgan, shunchaki Abduqodirning o'zi RPLni tanlamadi. 'Sochi'dan tashqari, aniq bilishimcha, uni 'Alaniya', aniqrog'i o'sha paytdagi sport direktori Timur Demurov ham o'z safiga qo'shib olmoqchi edi. U O'zbekistondan ko'plab o'yinchilarni kashf qilgan".

– Ammo ular Husanovni u Minskning "Energetik-BGU" jamoasida o'ynayotganida o'z safiga qo'shib olishni xohlashgan. O'zbekistonda bo'lganida emas.

"U paytda esa uni hech kim tanimasdi. U 17 yoshida Belarusga ketgan, o'shanda u hatto 'Bunyodkor' o'rinbosarlari safida ham o'ynamasdi. U boshidanoq Evropani orzu qilgan. O'ylashimcha, o'sha paytda birorta Rossiya klubi uni xohlaganida ham, Abduqodir yo'q degan bo'lardi. Yosh o'zbekistonlik o'yinchilar hozir Rossiya chempionatiga intilishmayapti – bunga izolyaciya ham sabab bo'lmoqda. Oldiga ulkan maqsadlar qo'yganlar darhol Evropaga ketishga harakat qilishadi".

– Sizning boshqa bir mijozingiz, hozircha O'zbekistonda "Surxon" sharafini himoya qilayotgan va jarohatiga qaramay, JCHning dastlabki ikki o'yinida 90 daqiqadan harakat qilgan 18 yoshli Behruz Karimovning ham ustuvor maqsadlari shundaymi?

"Ha. Rossiyaning kuchli oltilik jamoalari u bo'yicha biz bilan bog'lanishdi. Biz ularning qiziqishini hurmat bilan qabul qilishimizni, ammo yigit Evropa klublari futbolida o'ynashni xohlashini aytdik. Hozirda muzokaralar faol olib borilmoqda".

– Uning ham Husanov yo'lidan, yani Franciya 1-Ligasi orqali ketishi mumkinligi haqida gaplar yuribdi.

"Bu yaxshi variant. Biroq qaysi murabbiyning qo'l ostiga borishini aniq tushunib olish kerak. Bu Franciya bo'lishi mumkin, balki – Germaniya ham".

– Ammo Rossiya emasligi aniqmi?

"SHubhasiz. Hech kimni xafa qilmoqchi emasman, lekin uning maqsadi – yo to'g'ridan-to'g'ri top-5 ligaga, yoki Niderlandiya, Belgiya, SHveycariya kabi ularga yaqinroq bo'lgan, o'zini rivojlantira oladigan, bir-bir yarim yil o'ynab, o'ziga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydigan joyga tushish".

– RPLga yo'llanma olgan "Rodina" klubining unga qiziqish bildirgani haqida eshitgandim.

"Ha, bo'lgandi. Lekin takrorlayman, Kolumbiya bilan o'yindan keyin ancha yuqori maqomdagi klub ham qiziqish bildirdi. Men unga, agar u Jahon chempionatiga bormaganida va u erda o'ynamaganida, bu taklif dolzarbroq bo'lishi mumkinligini aytdim. Ammo hozir emas".

"CHelsi" bilan ilk o'yindagi xatodan so'ng uni birinchi bo'lib Xoland va Grilish qo'llab-quvvatladi

– Husanov Portugaliyaga qarshi o'yindan keyin maydonda yig'ladi. Siz uni qachondir shunday holatda ko'rganmidingiz?

"Xafa bo'lganini – ko'rganman, lekin rosmana yig'laganini – yo'q. Bu uning hayotidagi eng yirik mag'lubiyat edi. Hech kim hech qachon yutqazishni xohlamaydi va uning o'zi ham doim oxirigacha kurashadi, lekin hisob 0:5 bo'lganda, sen – markaziy himoyachi ekanliging ikki hissa alam qiladi. Butun o'yin davomida harakat qilasan, lekin afsuski, butun terma jamoa bunday darajadagi futbolchilardan tarkib topmagan".

"Nazarimda, bu unga ikki hissa masuliyat va bosim yuklaydi. CHunki hamma undan mo'jiza kutadi, hammaning o'rniga o'ynashini istaydi. Lekin bunday bo'lmaydi. U sovuqqon yigit, ammo bu his-tuyg'ular Abduqodir hammasini qanday boshdan kechirayotganini, o'zini futbolga qanchalik bag'ishlaganini ko'rsatadi".

– "Siti" tarkibida "CHelsi"ga qarshi o'tkazgan ilk o'yinida, uchinchi daqiqadayoq golga sababchi bo'lgan xatosiga u qanday munosabatda bo'ldi?

"O'shanda jamoa uni ajoyib tarzda qo'llab-quvvatladi. Birinchilardan bo'lib – Erling Xoland va Jek Grilish. Buni birovdan eshitganim yo'q, chunki bularning barchasini o'zim tarjima qilganman. Grilish shunday nutq so'zladiki, hatto o'zim ham yig'lab yuborayozdim. 'Sen shunchalik ulkan ish qildingki, bizda bugungi kungacha jamoa yo'q edi. Sen esa bugun o'yin borishini o'zgartirishimiz uchun barchamizni birlashtirding. Biz anchadan beri bunday jipslashmagan edik!'"

"Axir vaziyat qanday bo'lganini kamdan-kam odam eslaydi. 'Siti'da muvaffaqiyatsiz davr, mag'lubiyatlar, ichkarida qandaydir kelishmovchilik yuz berayotgandi. Abduqodirning o'zi esa bir oydan beri futbol o'ynamagandi. Tasavvur qiling – siz uzoq vaqt amaliyotsiz qolib, kelasiz, shanba kuni shartnoma imzolaysiz, dushanba kuni esa 'CHelsi'ga qarshi asosiy tarkibda maydonga tushasiz. Siz jamoada bor-yo'g'i bitta mashg'ulot o'tkazdingiz, futbolchilarning ismlarini ham, qanday o'ynash kerakligini ham bilmaysiz va o'yinning boshidayoq mana shunday holat yuz beradi".

"Ammo Gvardiola xatolarga qaramay uni almashtirmadi va yakunda hammasi yaxshilik bilan tugadi. Ko'pchilik o'sha o'yinning boshlanishini eslaydi, lekin 'Siti' g'alaba qozonganini unutib qo'ygan. Grilish uzoq vaqtdan beri birinchi marta vaziyatni o'nglash uchun jipslashganimiz – aynan sen tufayli degan edi".

– Umuman olganda, bunday vaziyatda yigitni qanday qilib ilk daqiqalardan maydonga tushirish mumkin edi?

"Ochig'ini aytsam, bu meni hayratda qoldirgandi. Men juda jahldor edim, o'ylardim: nima uchun u bunday qildi? Keyinroq tushundimki, bu ehtimol yaxshilikka bo'lgandir. Balki hozirgidek darajaga etishi uchun u shunday sinovdan o'tishi kerak bo'lgandir".

– O'ziga kelishi uchun unga qancha vaqt kerak bo'ldi?

"Uning xarakteri juda kuchli. Bu kunlarda biz doim yonida bo'ldik. Oilasi, ayniqsa dadasi uni juda kuchli qo'llab-quvvatladi. Men esa ko'p ham ichiga kirmaslikka harakat qildim, shunchaki dalda berib, jamoa g'alaba qozonganiga va navbatdagi o'yinga tayyorgarlik ko'rish kerakligiga etibor qaratdim. Abduqodir shundoq ham har bir o'yindan keyin uxlamaydi, uni qayta boshdan kechiradi".

– Bilishimcha, "Siti"dan tashqari, "Nyukasl", "Tottenxem", "CHelsi" va "PSJ" variantlari ham bo'lgan ekan. Bularning qaysi biri haqiqat?

"Nyukasl". Boshqalari, balki boshqa ko'plab jamoalar singari qiziqish bildirgandir, lekin aniq bir taklifgacha etib bormagan. Ammo "haqqushlar" bilan ajoyib aloqa o'rnatildi, ularning rahbarlariga katta hurmat bilan qarayman va ular Abduqodirning "Man Siti"ga o'tgani bilan birinchilardan bo'lib tabriklashdi".

"Biz ular bilan iliq munosabatlarni saqlab qolganmiz va o'ylaymanki, qachondir O'zbekistondan yana bir o'yinchi 'Nyukasl'da paydo bo'ladi. Umuman olganda, muzokara olib borgan barcha bilan yaxshi munosabatda bo'lishga, bayramlar va muhim g'alabalar bilan tabriklashga harakat qilaman. Angliyaga borganimda – ular bilan birga ovqatlanamiz. To'g'ri, bu kelishuv amalga oshmadi, lekin ular uni juda xohlashgan edi va hech kimda hech qanday xafagarchilik qolmadi. Ular: biz tomonlarga kelganingda, shunchaki oldindan qo'ng'iroq qilsang bas – 'Sent-Jeyms Park'dagi loja sening ixtiyoringda, deyishadi. Franciya klublari – 'Lans', 'PSJ' bilan ham xuddi shunday munosabatlar mavjud".

Husanov "Siti" tarkibida o'ynay boshlaganidan beri jamoa qarshi hujumlarda gol o'tkazib yubormayapti

– Husanov "Siti"da boshqa darajaga chiqqanini va unga u erda qulay ekanligini qachon his qildingiz?

"Katta yoshli o'yinchilar bilan hazil-mutoyiba qila boshlaganini ko'rganimda. Bu o'yinchining moslashganidan dalolat beradi. Adashmasam, bunga taxminan yarim yil vaqt ketdi. Jamoa va butun murabbiylar shtabiga katta minnatdorchilik bildiraman. Jamoadoshlari 'Lans'dagidek uni qo'llab-quvvatlashdi va g'amxo'rlik qilishdi. Bu borada uning omadi chopdi. Abduqodir esa doimiy ravishda o'smoqda. Va bundan keyin ham o'sadi. Unda yuqoriroqqa sakrab bo'lmaydigan cheklov yo'q. O'ylaymanki, u 'Manchester Siti' afsonasiga aylanadi".

– Gvardiola uni "Lans"dayoq payqaganmidi? O'zbek va belorus davrlarida uni tanimagani aniq, shunday emasmi?

"Ha. Pepga muvozanatni saqlash uchun shu poziciyada o'ynaydigan futbolchi kerak edi. Etibor bering, Abduqodir moslashib, muntazam o'ynay boshlaganidan keyin 'Siti' qarshi hujumlarda gol o'tkazishni to'xtatdi. Demak, ularga orqani sug'urtalaydigan va yakkama-yakka holatda har qanday raqibdan o'zib keta oladigan futbolchi kerak edi. Murabbiy unda bu xislatni ko'rdi va ish jarayonida uni qanday rivojlantirishni tushunib etdi".

"Ko'pchilik: Abduqodir hujumga qo'shilmaydi deydi. Gexi yoki Stounz oldinga o'tadi, u esa – yo'q. Go'yoki bunga qodir emas. Yo'q, u buni uddalay oladi. Buni Jahon chempionatida ham ko'rsatdi. Lekin Pepning talablari bor – u orqada qolishi va hech kim qochib ketmasligiga javobgar bo'lishi kerak. Yani, uning maydondagi asosiy vazifasi – raqibga birga-bir vaziyatga chiqib ketishiga yo'l qo'ymaslik. Tamom, eng asosiysi shu".

"Gvardiolaning mashg'ulotlari tufayli u to'p bilan ancha yaxshi o'ynay boshladi, lekin uning vazifasi – o'tkazib yubormaslik. CHunki tezligi evaziga buni boshqalardan ko'ra yaxshiroq uddalay oladi – va u o'z ishini ajoyib tarzda bajarmoqda. O'ylashimcha, o'z yoshida u hozir dunyoning eng yaxshi markaziy himoyachilaridan biri hisoblanadi".

– SHubhasiz, aks holda Husanov bu mavsumda "Manchester Siti"ning eng yaxshi 3 o'yinchisi qatoriga kirmagan bo'lardi. Dunyoning eng yaxshi futbol ligasida ikkita sovrinni qo'lga kiritgan va ikkinchi o'rinni egallagan jamoa tarkibida.

"Buning ustiga, tajribali o'yinchilar va yulduzlar ko'pligiga qaramay, bu uchlikdan ikkitasi – yoshlar: klub akademiyasi tarbiyalanuvchisi O'Raylli va Abduqodir. Demak, klub nafaqat natija keltiradigan qimmatbaho xaridlarni amalga oshiradi, balki yoshlar borasida ham – ularni tarbiyalashda va skautingda – to'g'ri ishlamoqda. Bunga Gvardiolaning qo'li teggani ham bor".

– Hozir Husanov O'zbekiston uchun kim? Har bir ustunda uning reklamasi osilganmi?

"Reklamalar yo'q. Uni futboldan chalg'itmaslikka harakat qilyapmiz. Lekin oldinlari o'zbek futbol maydonchalaridagi bolalar Messi, Ronaldu va Mbappe bo'lib o'ynashgan bo'lsa, endi Husanov bo'lib ham o'ynashmoqda. Hattoki Atlantada O'zbekiston terma jamoasi yashagan mehmonxonani aylanib chiqsangiz, u erdagi muxlislar ham asosan uning liboslarida yurishibdi. Lekin Eldor SHomurodov ham juda mashhur, katta avlod uchun esa – Mirjalol Qosimov..."

"Yoshlar uchun esa Abduqodir – iqtidor va mehnatga to'g'ri yondashuv bo'lsa, o'zbek futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi bo'lgan oddiy o'zbek bolasi ham 'Manchester Siti'da o'ynay olishining yorqin timsoliga aylandi. Agar oldinlari 'Real', 'Barselona', 'PSJ', 'Man Siti' – bu juda uzoq va imkonsiz deb o'ylashgan bo'lsa, u buning aksini isbotladi. Bu nafaqat O'zbekiston uchun ishlaydi. O'sha Rossiyada ham Matvey Safonov 'PSJ'ga o'tib, ikki marta CHempionlar Ligasida g'alaba qozondi. Har qanday krasnodarlik va nafaqat ular, balki boshqa yigitchalar ham buning realligini endilikda yaxshi bilishadi".

– Abduqodir Angliya Kubogini ham yutib oldi – bu ham katta sovrin.

"Ha, va bu ham juda muhim va yoqimli. Ayniqsa, 'CHelsi'ga qarshi finalda u asosiy tarkibda maydonga tushdi. Umid qilamanki, yaqin yillar ichida u Angliya chempioni bo'lgan birinchi o'zbekistonlik futbolchiga aylanadi".

"Siti"dagi so'nggi kunida Pep klubning barcha xodimlari bilan ikki soat davomida suratga tushdi

– Pep Abduqodir uchun eng muhim nimani qildi va ular qanday muloqot qilishdi? Bunday murabbiy uni o'ziga qanchalik yaqinlashtira oldi va futbolchi uning "Siti"dan ketishini qanday qabul qildi?

"Gvardiola unga juda iliq munosabatda bo'ldi, judayam. Men jamoa bilan bir nechta safarlarda bo'ldim va buni o'z ko'zim bilan ko'rdim. Bu Pep bilan xayrlashayotgan so'nggi kunimizda ham sezilib turardi. U Abduqodirga ulkan yakka tartibdagi ishlarni topshirdi, ko'p yillar davomida asqotadigan ko'p narsalarni o'rgatdi. Bilmadim, balki u hammaga shunday g'amxo'rlik qilgandir, lekin Abduqodirga – juda kuchli. Menda Gvardiolaning unga nisbatan qandaydir o'zgacha munosabati bordek taassurot uyg'otdi".

"Abduqodir zaxira o'rindig'ida o'tirganda, o'ynamaganida, Pep doim jamoaga u haqida gapirardi: 'Qaranglar, u zaxirada qanday o'tiribdi va mashg'ulotlarda qanday tinimsiz mehnat qilyapti'. Doim uni o'rnak qilib ko'rsatardi. U o'ynay boshlaganida, Gvardiola futbolchilarga dedi: 'Mana ko'rdingizmi, u mehnat qildi, taslim bo'lmadi, o'rgandi va o'z imkoniyatiga ega bo'ldi'. Uning misolida futbolchilarga nomlar emas, balki odamlar o'ynashini ko'rsatib berdi".

"Abduqodir Pepning jamoadan bunchalik erta ketayotganidan juda xafa, men ham. Biz u yana bir yil 'Siti'da ishlaydi deb umid qilgandik. U bilan iloji boricha ko'proq ishlashni xohlardik. Lekin kim biladi deysiz – balki ular kelajakda yana qaerdadir uchrashib qolishar?"

– Sizning rolingiz Gvardiolani 99 foiz odamlardan ko'ra yaxshiroq bilish imkonini berdi. U qanday inson?

"Avvalo shuni aytmoqchimanki, meni butun 'Manchester Siti' jamoasi hayratda qoldirdi. Ular juda oddiy yigitlar, zarracha ham yulduzlik kasaliga chalinmagan. Men bir marta Rossiya klublaridan birining mashg'ulotida bo'lgandim va bazi futbolchilar o'zlarini go'yoki uch marta Jahon chempionatini yutgandek tutishardi. O'zbekistonda ham bundaylarni osonlik bilan topish mumkin. 'Man Siti'da esa – hech kimda salomlashish, muloqot qilish yoki Abduqodirning kichkina o'g'lini quchoqlash muammo emas. Ularning har qanday o'yinchisi xizmat ko'rsatuvchi xodimlar bilan qanday muloqot qilishi bu – yuqori daraja".

– Bu ham Pepdan kelib chiqqanmi?

"O'ylaymanki, ha. Har qanday holatda ham muhitni bosh murabbiy yaratadi. Bir o'yinchilarning o'rnagi boshqalarga, yangi kelganlarga yuqadi. Esimda, Madridda 'Real' bilan bo'lgan so'nggi CHempionlar Ligasi pley-off o'yinidan keyin jamoaning barcha xodimlari, futbolchilar va ularning oilalari birgalikda ovqatlanishgandi va bu har bir Evropa safarida shunday bo'ladi. 0:3 hisobida yutqazganliklari muhitga umuman tasir qilgani yo'q. 'Biz yutqazdik, oldimga kelmanglar' – bunday narsa hech kimning xayoliga ham kelmadi".

"Pep jamoa bilan xayrlashayotganda, benihoya do'stona muhit hukm surardi. Meni ayniqsa bir holat qattiq hayratda qoldirdi. Bazadagi so'nggi o'yindan keyingi kuni, mashg'ulot maydonida, Gvardiola davrida qo'lga kiritilgan barcha sovrinlar namoyish etildi va Pep navbat bilan ularning fonida barcha xodimlar bilan suratga tushdi".

"Navbat tugaguncha u quyosh tig'ida taxminan ikki soat turdi. Baza xodimlari, futbolchilarning qarindoshlari... Bu ajoyib edi. Oxirgi odam suratga tushmaguncha, u hech qaerga ketmay turdi va shunchaki turib qolmay, odamlar bilan qandaydir hazillashib ham turdi".

– Pep xayrlashuvda Husanovga nima dedi?

"Dunyo bo'ylab tarqalgan, Gvardiola Qodirning o'g'lini o'payotgani tasvirlangan surat bor. Eng qizig'i – u Pepni bazada ko'rgan eng so'nggi o'yinchi bo'lsa kerak. CHunki murabbiy uchib ketadigan kuni mashinasida haydovchilik guvohnomasini unutib qoldirganini bilib qolib, tungi soat uchda ularni olib ketishga kelgandi. Futbolchilar mashinalarini bazada qoldirishadi va keyingi mavsumda ularga yangisini berishadi. SHuning uchun ularni olib ketish kerak edi".

"U kelganida, Pep o'z kabinetida o'tirgan va endigina ketishga hozirlanayotgan edi. U ertalab Barselonaga uchib ketish uchun eshikni yopib, zinapoyadan tushayotgan paytida – ko'tarilib kelayotgan Abduqodirni ko'rib qoldi. 'Sen bu erda nima qilyapsan?' – 'Pravani unutib qoldiribman, olib ketgani keldim'. Ular birgalikda chiqishdi va uy-uylariga tarqalishdi. Abduqodir ham ertasi kuni ertalab Toshkentga uchib ketdi".

Uning to'yida minglab odam bo'ldi, keyin esa u jamoa bilan uchib ketib, o'zini birinchi nikoh kechasidan mahrum qildi

– Husanovning Kolumbiya bilan o'yinda tasodifan yiqitib yuborgan operatorga imzolangan (ustiga-ustak uzr so'ralgan) futbolkasini sovg'a qilishdek olijanob ishi futbol olamining etiborini tortdi. Bu ham Gvardiola bilan ishlash natijasimi?

"Albatta. Lekin birinchi navbatda – bu ajoyib tarbiya natijasidir. O'zi ham juda yaxshi tarbiya topgan dadasi unga kuchli tasir ko'rsatgan. Nufuzli murabbiyning hissa qo'shishi, albatta, muhim, lekin birinchi navbatda tarbiya oila tomonidan beriladi va bu ancha oldinroq sodir bo'ladi".

"Keyin esa – ha, atrofdagi barcha o'rnaklar o'z tasirini o'tkazadi. Agar Qodir intervyu bermasa, bu uning manmanligidan emas, balki unga bu noqulaylik tug'dirgani uchundir. Buni to'g'ri qabul qilish kerak. U aytadi: 'Men o'z ishimni maydonda bajaraman'. Har bir intervyu unga qiyinchilik bilan beriladi va imkon qadar uni bundan himoya qilishga harakat qilaman. Ammo bazida majburiy holatlar bo'ladi – masalan, birinchi o'yindan keyin federaciya so'ragandi. Klubda ham shunday holat bo'lgan".

– Biroq u yosh o'yinchidan etakchiga aylanganida, bu allaqachon zaruratga aylanadi.

"Balki bu unga tabiiy ravishda kelar. Lekin aftidan, hali buning vaqti kelmadi".

– U hozir 22 yoshda. Lekin bir hayratlanarli jihat bor – u 29 fevralda tug'ilgan. Yani Abduqodirni hozir besh yoshda deyish mumkin, chunki u dunyoga kelgan kundan beri bu sana atigi besh marta takrorlangan!

"Jamoalarda doim savol tug'iladi – uni qachon tabriklash kerak? 29-sana u 'Lans'da o'ynaganida to'g'ri kelgandi. 'Siti'da esa hali bo'lmadi va u erda buni qachon qilish yaxshiroq ekanligi ustida bosh qotirishdi. O'zim Abduqodirning o'zidan so'radim, u: 28 fevral kerak emas, 1 martda yaxshiroq, deb javob berdi. O'zim esa uni 28-sidan 1-siga o'tar kechasi yarim tunda tabriklayman. Uning o'zi bunga unchalik katta ahamiyat bermaydi".

– O'z yoshiga nisbatan Abduqodir allaqachon er va ota.

"U shunchaki to'g'ri oilada o'sgan – va o'zi ham oilaparvar insonga aylandi. Uning erta oila qurgani – yaxshi, chunki bu unga oilaviy shinamlik va Angliyada yolg'iz emasligini his qilish imkonini beradi. Abduqodir tungi hayot bilan yashamaydi, hech qaerga bormaydi, uyda o'tiradi. Bazan unikiga dadasi, bazan ukasi, bazan men boraman, lekin bularning barchasi vaqtinchalik edi. SHuning uchun, to'yni kechiktirmaslik to'g'ri qaror bo'ldi deb hisoblayman. SHunga yarasha, mashg'ulotlardan keyin ham uyda qilishga ishi bor. Uni kutishadi – bu ham motivaciya beradi".

– To'y O'zbekistondagidek juda dabdabali bo'ldimi? Necha yuzlab mehmonlar keldi?

"Ming kishi".

– Yo'g'e!

"SHu bilan birga – ortiqcha dabdabasiz, ancha sokin o'tdi. To'y O'zbekiston terma jamoasi tarixda ilk bor Jahon chempionatiga chiqqan Amirliklardagi tarixiy o'yinga uchib ketish oldidan bo'lib o'tdi. Terma jamoa o'yinchilari yig'indan yarim soatga kelib, tabriklab, yana qaytib ketishdi".

"To'ydan keyin Abduqodir ertalab soat to'rtda jamoa bilan uchib ketdi. Mohiyatan, odamning birinchi nikoh kechasini tortib olishdi! To'g'rirog'i, u buni o'zidan-o'zi tortib oldi. Unga: 'Keyingi kuni uchib kelishing mumkin', – deyishdi. U esa: 'Yo'q, jamoa bilan uchaman', – deb javob berdi. Futbolchi o'zining barcha bilan bir xil ekanligini ko'rsatmoqchi bo'ldi".

– Ingliz tili bilan ahvoli qanday?

"Ancha yaxshilandi, u allaqachon bemalol gaplasha olyapti. Ko'rgan bo'lsangiz, Portugaliya bilan o'yin paytida va undan keyin u Ronaldu, Bernardu Silva va Ruben Diash bilan ham gaplashdi".

– Jahon chempionatida kimdir bilan libos almashdimi?

"Yo'q. O'zi hech qachon birinchi bo'lib almashgani bormaydi. Agar unga yaqinlashishsa – almashadi. 'Siti'ning 'Real' bilan o'yinida Ryudiger kelganida ham shunday bo'ldi, Niderlandiya bilan o'rtoqlik o'yinidan keyin esa birinchi qadamni uning jamoadoshi Reynders tashlagandi. Qodir – kamtarin yigit va o'zi birinchi bo'lib kimningdir futbolkasini so'rashni noto'g'ri deb hisoblaydi".

– Manchesterda Husanov boshqa o'yinchilarning yaqinida yashaydimi?

"Ha, shahar markazidagi bitta majmuada. Uzoq vaqt davomida Ruben Diash qarshidagi kvartirada yashadi, Yoshko Gvardiol esa – to'g'ridan-to'g'ri pastimizda. Bir kulgili voqea bo'ldi. Abduqodirning ukalari kelishdi, men ham bor edim. Uning uyida esa stol futboli, stol tennisi, gitara, sintezator bor. Nimalar yo'q deysiz. Xuddi bolalar burchagidek! Va biz o'ynashni boshladik. Yoshko esa Abduqodirga yozyapti: 'U erda nima qilyapsizlar, butun oila bilan futbol o'ynayapsizlarmi?' Hamma baqir-chaqir qilyapti, sakrayapti..."

"Ruben Diash yaqinda ko'chib o'tdi – yangi uyida uni tezda tunab ketishdi. Bu erda Abduqodir uni qo'riqlayotgan edi-da (kuladi). Gvardiol haligacha shu erda yashaydi. Lekin asosan oilali yigitlar shahar tashqarisida yashashadi. Balki qachondir u ham o'sha yoqqa ko'char, lekin hozircha unga shu apartamentlarda qulay".

– Xoland bilan munosabati qanday? Hayotda norvegiyalik qanday inson?

"Juda iliq va samimiy yigit, hech kimni etiborsiz qoldirmaydi. Yuqorida aytganimdek, Erling birinchi o'yindan keyin Abduqodirni juda yaxshi qo'llab-quvvatladi. Stounz esa rus tilida so'kinishni biladi, uni qachonlardir Zinchenko o'rgatgan ekan. Va u shuncha yil eslab qorgan! Mutlaqo yulduzlik kasaliga chalinmagan yigitlar, mutlaqo".

Portugallar biz ularga nisbatan qanday tayyorgarlik ko'rgan bo'lsak, ular O'zbekistonga shunchalik yaxshi tayyorlanishgan edi

– Men Fabio Kannavarodan, Behruz Karimovni Husanovdan keyin katta futbol Evropasida ko'ryaptimi, deb so'radim. "Oltin to'p" sohibi: iqtidor bor, lekin ishlash, ishlash va yana ishlash kerak, deb javob berdi. U balandparvoz tariflar bilan o'yinchiga katta bosim o'tkazishni xohlamayapti.

"Kannavaroning uni 18 yoshida jarohatlariga qaramay JCH-2026 da asosiy tarkibga qo'ygani men uchun katta ko'rsatkich. Oldinroq aytganimdek, chempionatdan biroz oldin Behruzda beshinchi kaft suyagining sinishi kuzatilgandi va ko'p sonli odamlar hamda tuzilmalarning birgalikdagi say-harakatlari bilan buni davolashga muvaffaq bo'lindi. Biroq Kolumbiya bilan o'yindan oldingi mashg'ulotda u sonining old mushagini ham yirtib oldi. Bu haqda hech kimga aytmadi. Diqqat bilan qarasangiz, kolumbiyaliklarga qarshi teyp (maxsus bog'ich) bilan o'ynadi va yugurayotganda keskin harakatlar qilmadi".

– Siz bo'layotgan voqealardan xabardormidingiz?

"Yo'q. U bu haqda hech kimga – na Kannavaroga, na menga aytdi. 'Nega aytmading?' – 'SHunda meni tushirmaydi deb qo'rqdim'. Og'riq bilan bo'lsa-da, munosib o'ynadi, hatto to'p bilan to'sinni mo'ljalga oldi. SHundan so'ng, jarohati sababli Fabio uni Portugaliyaga qarshi maydonga tushiradi deb o'ylamagandim. Behruzga esa, u o'z holatini xolisona baholashi kerakligini va agar mushakni oxirigacha yirtib yuborib, bir necha oyga safdan chiqsa, bu hozir o'ynamaslikdan ko'ra ancha qo'rqinchliroq bo'lishini tushuntirdim".

"Natijada shifokorlar qo'llaridan kelganicha barcha ishni qilishdi, uni maksimal darajada xavfsizlantirishdi – va u portugallarga qarshi og'riq qoldiruvchi dorilar bilan o'ynadi. Hatto shunday holatda ham etarlicha yuqori daraja ko'rsatdi. Uning yaxshi driblingi va zarbasi bor. U bu qobiliyatlarni rivojlantirish uchun yaxshi qo'llarga tushishi kerak. Murakkab tanlovni amalga oshirish va xato qilmaslik zarur".

– Sizga nafaqat O'zbekiston, balki butun Osiyo konfederaciyasi shunchaki o'z obektiv darajasini ko'rsatdi, degan fikr kelmayaptimi? To'qqizta jamoadan faqat ikkitasi pley-offga chiqdi – ulardan biri ham Avstraliya. Hatto koreyslar ham chiqa olishmadi.

"Baribir ko'pgina Osiyo jamoalari o'z imkoniyatlaridan pastroq darajada o'ynadi, deb hisoblayman. Bilmadim, bu o'zaro bog'liqmi yoki har birining o'z muammolari bormi. Koreyaning yomon ishtiroki – katta kutilmagan holat. Darvoqe, birorta ham mag'lubiyatga uchramagan Eron va boshqa bir qator mamlakatlarda harbiy mojarolar o'z tasirini o'tkazdi – arab mamlakatlaridagi bir nechta chempionatlar to'xtatildi, futbolchilar bir necha oy davomida o'yin amaliyotisiz qolishdi. Bizning besh nafar futbolchimiz Eron chempionatida o'ynaydi va bu bizga ham tasir qildi. Qatarda ham chempionat to'xtatilgan edi".

– Kannavaroning tayinlanishi Jahon chempionatida terma jamoaning zarariga ishladimi?

"Siyosiy nuqtai nazardan – Jahon chempionatida biz qiziqarliroq, taniqliroq bo'lishimiz, ko'proq etibor jalb qilishimiz va hakamlarning hurmatini qozonishimiz uchun – bu to'g'ri qadam bo'ldi, deb hisoblayman. Jamoa murabbiyi – 'Oltin to'p' sohibi bo'lsa, unga bo'lgan munosabat mahalliy mutaxassis bo'lganidan ko'ra baribir boshqacha bo'ladi".

– Men Kongo DR bilan o'yindan oldin uning matbuot anjumanida bo'ldim. Odam to'la, savollar o'zbek tilidan tashqari ingliz, ispan, italyan tillarida berildi...

"SHuni nazarda tutyapman. O'ng qanotda 18 yoshli yigitchani asosiy tarkibda tushirgani uchun ham unga qoyil qolish kerak. Qo'rqmadi – yigitcha ham pand bermadi. Agar chempionatdan keyin bola yaxshi Evropa klubiga o'tsa – bu O'zbekistonning muvaffaqiyati bo'ladi va Kannavaro bunga bevosita aloqadordir. Timur Kapadzeni juda hurmat qilaman, lekin u shunday tavakkal qilgan bo'lardi, deb o'ylamayman. U tajribali o'yinchilarga tayangan bo'lardi".

"O'ylaymanki, italyan mutaxassisi ixtiyorida yana bir necha oy vaqt bo'lganida – masalan, agar chempionat Qatardagidek noyabr-dekabr oylarida o'tkazilganida – u SHimoliy Amerikaga yoshroq va istiqbolli tarkibni olib kelgan bo'lardi. O'zbekiston uchun bu yaxshiroq bo'lardi. Lekin unda bor-yo'g'i uch oy vaqt qolgandi".

– Guruhdan chiqish imkonsizmidi?

"SHu guruhdan – ha. Boshqa ko'plab guruhlarda imkoniyatlar ancha yuqori bo'lardi. Lekin dastlabki ikki o'yinda Kolumbiya va Portugaliyadek jamoalarga qarshi tushish, qolaversa alamzada Portugaliyaga qarshi... Deyarli boshqa istalgan guruhda dastlabki ikki o'yinda ochko olish va uchinchi o'yinga g'alaba qozongan taqdirda guruhdan chiqish istiqboli bilan kelish imkoniyati bo'lardi. Boshqa tomondan qaraganda, biz baxtli odamlarmiz – aynan biz bilan o'yinda Ronaldu ikkita gol urib, Eysebioni ortda qoldirdi va final turnirlarida gol urish bo'yicha Portugaliya rekordini o'rnatdi va dunyoda oltita Jahon chempionatida gol urgan birinchi o'yinchiga aylandi. Bu o'yinni sayyoramizda ulkan miqdordagi odamlar tomosha qildi va unga chipta topishning iloji yo'q edi".

"Lekin 0:5 hisobida tasodif yo'q. Portugallar biz ularga nisbatan qanday tayyorgarlik ko'rgan bo'lsak, ular O'zbekistonga shunchalik yaxshi tayyorlanishgan edi. Bunga qo'shimcha ravishda darajadagi ulkan tafovut – Vitinya boshchiligidagi Portugaliya yarim himoyasiga, Bernardu Silva u erda zaxirada o'tirganiga qarashning o'zi kifoya. Masalan, portugallarning burchak to'pini mashq qilingan kombinaciya orqali golga aylantirgan vaziyatini qayta ko'rib chiqing. Abduqodir hammasi aynan shunday bo'lishini ko'rdi, baqirdi, o'zi ulgurmoqchi bo'ldi – lekin uni 'Siti'dagi jamoadoshi Ruben Diash allaqachon to'sib qo'ygan edi va bularning barchasi mashq qilingandi. SHuningdek, ular SHomurodov qanday xavf tug'dirishini juda yaxshi bilishardi va uni zararsizlantirish uchun barcha choralarni ko'rishdi".

"Ular o'yinga engil-elpi yondashishmadi. Biz ularning qahriga uchradik, chunki birinchi o'yinda Kongoga jiddiy yondashishmagan edi, shekilli, xotirjamlikka berilishgandi. Bizdan esa alamlarini olishdi, muxlislariga kim ekanliklarini ko'rsatib, birinchi o'yin uchun o'zlarini oqlashdi. Buning ustiga, Ronalduda Messining dastlabki ikki turdagi beshta golidan keyin o'ta kuchli motivaciya bor edi – u butun dunyoga hali ham kuchli ekanligini isbotlashi kerak edi".

SHu paytdan boshlab O'zbekiston – Jahon chempionatlarining doimiy ishtirokchisi

– Srechko Katanec, Kapadze va Kannavaro davridagi O'zbekiston terma jamoalarining farqi nimada edi?

"Men uchun Katanec davrida terma jamoa intizomliroq edi, nazarimda. U zerikarli, bir tomonlama futbol o'ynashi mumkin edi – lekin u bilan biz aniq beshta gol o'tkazib yubormagan bo'lardik. Portugallar juda qattiq qiynalishgan bo'lardi. Lekin uning davrida yosh o'yinchilar ham tarkibga kiritilmasdi".

"O'ylaymanki, bizning terma jamoamizda avlodlar almashinuvi yuz berishi kerak. O'ttiz yoshlar atrofidagilardan, menimcha, faqat o'z darajasi bilan ajralib turadigan Eldor SHomurodov qolishi kerak – ammo qolgan jihatlarda, oldinga katta qadam tashlash uchun bizning futbol mutasaddilarimiz jasorat topib, tarkibni sezilarli darajada yoshartirishga qaror qilishlari kerak".

"Terma jamoaning JCH-2026 da ko'rsatgan o'yini – hatto qator jarohatlarga qaramay (masalan, agar Abduqodir bilan birga 'Rizespor'ning kuchli himoyachisi Aliqulov o'ynaganida, himoyada mutlaqo boshqacha manzara bo'lishi mumkin edi), juda murakkab guruh va boshqa noqulay omillarni hisobga olganda ham – bu hozircha uning plankasi. Bu tarkib bilan Osiyo Kubogiga borishning manosini ko'rmayapman".

– O'zbekistonning Jahon chempionatlaridagi ilk goli muallifi sifatida Abbosbek Fayzullaev mamlakat futbol tarixida abadiy qoldi.

"U Turkiya chempionatidan ko'ra kuchliroq ligaga ketadi, deb umid qilaman. Abbos bunga munosib, u juda katta iqtidor egasi. U mening agentligim bilan ishlamaydi, lekin men unga katta iliqlik bilan qarayman va agar oldinga qadam tashlasa, insoniy jihatdan juda xursand bo'laman. Agar men rahbarlarini taniydigan birorta Evropa klubi unga qiziqish bildirsa, doimo raqamlarni berishga tayyorman".

– O'zbekistonda umuman darvozabonlar yo'qmi?

"O'tkir Yusupov saralash bosqichini ajoyib o'tkazdi, SHimoliy Koreyaga qarshi bahsda ikkita penaltini qaytardi – shundan keyin ehtimol u erda penalti tepgan ikki futbolchini otib tashlashgandir, lekin biz bu haqda hech qachon bilolmaymiz. Kolumbiya bilan o'yinda uning harakatlariga, ehtimol, hayajon tasir qilgan bo'lishi mumkin. 'Acteka', qariyb 90 ming muxlis, buning ustiga deyarli hammasi – kolumbiyaliklar..."

"Lekin nima sababdan Kannavaro ikkinchi, keyin esa uchinchi o'yinga ham boshqa darvozabonni qo'yishga qaror qilganini bilmayman. Bu hech qanday yordam bermadi va bera olmasdi ham. Men hatto uchinchi o'yinga u uchinchi darvozabonni qo'ysa kerak, shu tariqa biz ham Jahon chempionatlari tarixiga kirsak kerak, deb kutayotgandim".

"Yusupov – 35 da, u Noyer emasligini hisobga olsak, keyingi chempionatda o'ynashi dargumon. O'zbekistonda iqtidorli darvozabonlar bormi? Juda yoshlari – bor, lekin ular o'sishi va ishlashi kerak. Ishonchim komilki, keyingi chempionatda darvozabonlarning uchalasi ham o'zgaradi".

– O'zbekistonning keyingi chempionatga borishiga shunchalik ishonasizmi?

"SHu paytdan etiboran O'zbekiston Jahon chempionatlarining doimiy ishtirokchisi bo'lib qolishiga zarracha shubha qilmayman. O'sib kelayotgan juda kuchli yosh avlod borligini bilaman va ularga yo'l ochish, ularni barbod qilmaslik kerak. Avlodlar almashinuvini qancha erta boshlasak, jamoa JCH-2030 saralash bosqichiga shunchalik tayyor holda etib keladi va unga hozirgisidan mutlaqo boshqacha tarkib bilan boradi. Navbatdagi Jahon chempionati O'zbekiston uchun ertagayoq boshlanadi va buni anglash kerak. Hozir 18-20 yoshda bo'lganlar o'sha paytga kelib 22-24 yoshga to'ladi. Ayni kuchga to'lgan payti".

"Debyut ko'pgina jamoalarda biznikidek kechadi. Kamdan-kam jamoalar buni Kabo-Verdedek uddalaydi. Xuddi shu Yaponiya 1998 yilda birinchi marta jahon birinchiligida ishtirok etganida barcha uchta o'yinda mag'lub bo'lgan. Hozir esa u – pley-offning doimiy ishtirokchisi. Qatar, qolaversa o'z uyida, nafaqat uch marta mag'lubiyatga uchradi, balki birorta ham gol ura olmadi. Bizda esa SHomurodovning Kongoga urgan goli guruh bosqichidagi eng chiroyli gol deb topildi".

"Taniqlilik, mamlakatni dunyoda ommalashtirish nuqtai nazaridan juda katta ish qilindi. To'g'ri, ochko ololmadik, 11 ta gol o'tkazib yubordik. Lekin endi biz Jahon chempionatlari darajasini tushunamiz, nimaga tayyorgarlik ko'rish kerakligini bilamiz. Biz yillar davomida Osiyo musobaqalarida xuddi shu Eron bilan tengma-teng o'ynab kelyapmiz, ular esa Jahon chempionatlarida doimiy ishtirok etish tajribasiga ega va guruhda birorta ham o'yinda yutqazmaslikka qodir. Demak, to'g'ri ish olib borilsa, biz ham bunga erishamiz. Yo'l qo'yilgan xatolardan xulosa chiqarib, xuddi shu Portugaliyaga qarshi tizzalarimiz qaltiramagan holda maydonga tushadigan darajada tayyorgarlik ko'rishimiz kerak".

– Osiyo ligalarida o'ynayotgan ko'pchilik futbolchilar bilan buning iloji bormi?

"Gap shundaki, bizning asosiy maqsadlarimizdan biri – keyingi chempionatga qadar kuchli Evropa ligalarida o'ynaydigan sakkiz-to'qqiz nafar futbolchiga ega bo'lish. SHu shart bajarilsagina, biz raqobatbardosh bo'la olamiz. Ammo senda faqat uchta shunday o'yinchi bo'lsa – Husanov va Turkiya chempionatidan ikki kishi, SHomurodov hamda Fayzullaev – bu og'irlik qiladi. Ishonamanki, bu maqsadga erishish mumkin".

"Etibor bering, hozir biz O'zbekistonning o'ttiz yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta Jahon chempionatining final bosqichiga qanday chiqishini emas, balki u erda guruhdan qanday chiqishni muhokama qilyapmiz. Agar biz bunga erishmoqchi bo'lsak, bu haqda hozirdan o'ylashni boshlashimiz kerak".