Mustaqil O'zbekistonning yozgi Olimpiadadagi ilk chempioni, yubiley 50 yoshni qarshi olgan Muhammadqodir Abdullaev haqida

SHu munosabat bilan sobiq bokschi haqidagi malumotlarni etiboringizga havola qilamiz.

O'zbekiston mustaqillikka erishgach, ko'plab sohalarda xususan, sportda dunyoga tanilgan nomdor sportchilar etishib chiqdi. SHu o'rinda yozgi olimpiya o'yinlarida ilk oltin medalni qo'lga kiritgan bokschi Muhammadqodir Abdullaevni alohida takidlash lozim.

Muhammadqodir Mamatqulovich Abdullaev — 1973 yil 15 noyabr Andijon viloyatida dunyoga kelgan. -63,5 kg vazn  toifasida Olimpiada va jahon chempioni bo'lgan. O'zbekiston chempioni (1993, 1996—98), xalqaro toifadagi sport ustasi (1998). Andijon davlat universiteti talabasi (2000). Abdullaev bir necha xalqaro turnirlarning g'olibi (1994, Turkiya; 1997, Eron; 1999, Franciya). Markaziy Osiyo o'yinlarida 1995 yil — 2 o'rin, 1997 yil — 1-o'rin, 13-Osiyo o'yinlari (Tailand, 1998)da 1-o'rin; Osiyoning 2 karra chempioni (1997, 1999). 1999 yil AQSHning Xyuston shahrida o'tkazilgan jahon chempionatining , 2000 yil Sidneyda o'tkazilgan 27-yozgi Olimpiya o'yinlarining oltin medali bilan taqdirlangan. Qirol kubogi (1998, Tailand) hamda Jahon kubogi (1998, Xitoy) musobaqalarida “eng yaxshi bokschi” deb tan olingan. “SHuhrat” medali (1995), “El-yurt hurmati” ordeni (1999) bilan mukofotlangan.

O'zbekiston delegaciyasi 1996 yilda Atlantada o'tkazilgan Olimpiadada o'z ishtirokini boshlagan. Sportchilar ilk Olimpiadada 1 ta kumush va 1 ta bronza medali bilan kifoyalangan. 

2000 yilda Sidneyda bo'lib o'tgan Olimpiadada esa bokschi Muhammadqodir Abdullaev O'zbekistonga tarixiy ilk oltin medalni taqdim etdi.

Muhammadqodir Sidney Olimpiadasida -63,5 kg vazn toifasida medal uchun kurash olib bordi. Dastlabki bosqichda Migel Kottoni taslim etgan. Nimchorak finalda Belarus vakili Sergey Bukovskiyni, yarim finalda jazoirlik Muhammad Allaluni taslim etib, finalga chiqqan. Abdullaev final bosqichida esa AQSH vakili Rikardo Uilyamsni 27:20 hisobida mag'lub etib, oltin medalga ega chiqqandi.

Olimpiadada tengsiz bo'lgan Muhammadqodir o'sha lahzalarni shunday xotirlaydi: 

“SHohsupada oltin medalni taqqaningizda baribir ishonmaysiz. CHunki kuchli hayajon bosadi. Xayolda faqat tezroq O'zbekistonga borish, odamlar bilan ko'rishish, tezroq shu medalni ko'rsatay, degan xayol bo'ladi. Men chempionlik bilan bo'ynimga katta masuliyat taqilishini boshida bilmasdim. Olimpiada chempioni bo'lganimdan keyin bildim – ko'chada yurish, odamlar bilan muomala, hammasi o'zgarar ekan. Endi odamlar Olimpiada chempioniga boshqacha ko'z bilan qarashadi, shunga siz ham labbay deb javob berishingiz kerak ekan. Qaerga borsangiz, kattalar peshonangizdan o'padi, bundan ortiq baxt yo'q aslida. 2000 yilda chempion bo'lgan bo'lsam, hozir maktablarda juda ko'p Muhammadqodirlar bor, bu men uchun sharaf. SHu sabab yoshligim qaytib kelsa, qo'rqmasdan yana boksni tanlagan bo'lardim”.

Abdullaev haqida qiziqarli malumotlar: 

Muhammadqodir Abdullaev havaskor boksda O'zbekistondagi eng nomdor uch nafar bokschi bo'lsa, ulardan bittasi hisoblanadi.

U 1973 yil 15 noyabr kuni Andijon shahrida tug'ilgan. 

Boks olamiga ilk qadamlarini 12 yosh chog'ida qo'yadi.

1985 yildan boshlab, Andijon shahar “Spartak” stadionidagi boks to'garagiga qatnay boshlaydi. O'zbekistonlik dongdor bokschi bunga eng avvalo ashaddiy sport ishqibozi bo'lgan otasining orzusi sabab bo'lganini aytadi.

Ayni o'rinda shuni alohida takidlash joizki, 2000 yilgi Sidney Yozgi Olimpiada o'yinlarida erishgan tarixiy yutug'iga qadar Muhammadqodir Abdullaev qita va xalqaro miqyosda o'tkazgan biror bir jangida yutqazmagan.

Muhammadqodir Abdullaev o'z vazn toifasida (+60 kg) yana ikki karra Osiyo chempioni, Osiyo o'yinlari g'olibi va Jahon Kubogi sovrindoridir.

Katta sportda erishgan bu kabi yutuqlari ortidan, «El-yurt hurmati» ordeni va “SHuhrat” medali bilan taqdirlangan. “O'zbekiston iftixori” nishoni sohibi.

O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan sportchi sanaladi.

Havaskor boksda erishgan yutuqlari ortidan, Germaniya va Amerikada o'n yilcha professional boks bilan ham shug'ullanadi.

2001 yilning 6 aprelida amerikalik Maxan Vashingtonga qarshi jang bilan prof boksdagi debyutini nishonlagan. Prof boksda umumiy hisobda 25 ta jang o'tkazgan. Ularning 21 tasida g'alaba qozongan (14 ta nokaut), 4 ta jangda mag'lub bo'lgan (2 ta nokaut).  

CHempionlik uchun jang: 2005 yilning 11 iyunida u Nyu-Yorkdagi "Madison Square Garden"da Puerto-Riko vakili Migel Kottoga qarshi WBO kamari uchun jang qilgan. 9-raundda bokschimizning jarohati sabab jang to'xtatilgan va yakunda Kotta g'alabaga erishgan. 

Afsonaviy bokschi professional boksdagi faoliyati haqida shunday deydi:

"Mag'lubiyatlarning juda ko'p sabablari bo'ladi. Raqibingiz bir bosh ustun bo'lsa, tan olish kerak. Men hech qachon o'zimni oqlamayman. Ehtimol, yaxshi harakat qilmagandirman. Biroq o'sha vaqt meni mag'lub etgan raqiblarimdan kuchsiz emasdim. Misol uchun, Ganada bo'lgan jangimda shunchaki raqibga berib yuborishgan. Qolgan mag'lubiyatlarning asosiy sababchilari menejerlarim edi. U paytlar professional boks bizda yaxshi rivojlanmagandi.

Menejerlarim jangga oz qolganda promouter bilan kelisha olmadik, tushmaysan derdi. Biz biroz mashg'ulotlarni bo'shashtirardik. Jangga uch-to'rt kun qolganda hal bo'ldi, tushasan derdi. Tayyorgarlik jarayonlarim, hayollarim buzilgan. Til bilmasligimiz, professional boks atrofidagi qonun-qoidalar haqida bilimga ega emasligimiz ko'p pand bergan. Qanchadan-qancha pullar menejerlarimda qolib ketgan. SHunchaki yolg'onlar qurboniga aylangandim!"

Muhammadqodir Abdullaev endi katta boks olamida orttirgan tajribasini yoshlarga o'rgatish, o'ziga o'xshagan Jahon va Olimpiada chempionlari etishtirishni niyat qilgan.

Qahramonimiz bugun yubiley, 50 yoshni qarshi oldi. Abdullaevning kelgusi ishlarida ulkan zafarlar tilagan holda, o'ziga o'xshagan bo'lajak chempionlar tarbiyalashiga umid qilib qolamiz.

Habib Jo'raboev tayyorladi